اَلیاف طبیعی، به الیافی میگویند که منشأ طبیعی داشته و از مواد شیمیایی در تولید آنها استفاده نشده است. پنبه، کتان، چتایی، کنف الیاف گیاهی هستند. برای الیاف حیوانی میتوان به پشم ، مو و ابریشم اشاره کرد. الیافی مانند الیاف شیشه، الیاف کربن، پنبه نسوز و الیاف فلزی، معدنی که منشأ آنها کانیها هستند، می باشند. جانورانی نظیر گوسفند، بز، کرم ابریشم، آلپاکا و خرگوش و گیاهانی مانند پنبه، کتان، کنف، چتایی، سیسال و نارگیل، منشأ الیاف طبیعی هستند. همچنین الیاف پنبه نسوز نیز منشأ طبیعی (معدنی) داشته و در تهیه لباس های ضد آتش از آنها استفاده میشود.
پشم و ابریشم از اصلی ترین و پر کاربرد ترین الیاف طبیعی با ریشه حیوانی هستند و همواره در اقتصاد کشورها نقش کلیدی را به عهده داشتهاند. مهمترین لیف با ریشه گیاهی، الیاف پنبه است، این لیف در برخی کشورها مثل ازبکستان، هند، ترکمنستان، مصر و پاکستان، نقش اقتصادی مهمی را ایفا میکند. از آنجا که الیاف طبیعی جذب آب بیشتری نسبت به الیاف مصنوعی دارند و همچنین عایق حرارتی بهتری نسبت به الیاف بشر ساخت هستند، لذا در تهیه الیاف مصنوعی، بنا بر فناوری تکسچرایزینگ، الیاف طبیعی الگو بوده و الیاف مصنوعی را با توجه به نزدیک تر شدن خصوصیات شان به الیاف طبیعی تولید میکنند.
تاریخچه
در یک زمان از طول تاریخ، انسان دریافت که رویش مویین پوست حیوانات و رشتههای نازک و بلند برخی از گیاهان آمادگی دارند که به وسیله تابیده شدن به دور خود، رشتههای بلند تری را تشکیل دهند که موسوم به نخ است. بشر با بافتن نخ به تولید پارچه روی آورد تا به این روش پوشاک را ابداع نماید.
ردهبندی
الیاف طبیعی بر حسب منشأ طبیعی خود به سه گروه فرعی تقسیم میشوند: الیاف حیوانی، الیاف گیاهی و الیاف معدنی.
الیاف حیوانی
این الیاف پوشش بدن حیوانات را تشکیل میدهند که مهمترین آنها عبارت اند از پشم و مو (مثل کشمیر، آلپاکا و موی خرگوش) یا اینکه از ماده ای که از کرم ابریشم خارج میشوند به وجود میآید، مانند: ابریشم طبیعی و ابریشم وحشی. الیاف حیوانی به گروههای فرعی زیر تقسیم میشوند:
- پشم
- ابریشم
- مو
الیاف گیاهی
الیاف گیاهی شامل مهمترین الیاف نساجی یعنی پنبه و تعداد دیگری از الیاف مانند کتان، کنف و چتایی. این دسته از الیاف بر حسب این که از کدام قسمت گیاه تهیه میشوند باز خود به دستههای فرعی تقسیم میگردند که عبارتند از:
- الیاف دانه ای مانند پنبه
- الیاف برگی مانند سیسال و مانیلا
- الیاف ساقه ای مانند کتان، چتایی و کنف و باگاس
- الیاف میوه ای مانند نارگیل
الیاف معدنی
مصرف این نوع الیاف در صنعت نساجی محدود بوده و مهمترین آنها پنبه نسوز میباشد. این الیاف دارای مصارف صنعتی هستند و در پارچههای ضد آتش نیز بهکار میروند.
برگرفته از ویکیپدیا “الیاف طبیعی“